Z Erasmusem+ Poznajemy Europę

Sprawozdanie z pobytu grupy słuchaczy

UTW Politechniki Warszawskiej we Włoszech

Foligno, Umbria - 17-26 maja 2026

17 maja - niedziela
Podróż do Włoch i zakwaterowanie w Foligno

W dniu 17 maja grupa dwudziestu studentów Uniwersytetu Trzeciego Wieku Politechniki Warszawskiej wraz z nauczycielem prowadzącym, panią Laurą Neirotti, udała się w podróż samolotem z Warszawy do Rzymu, a następnie autokarem do miejscowości Foligno, położonej w centralnej części Włoch, w regionie Umbria.

W miejscowości tej zaplanowane były zajęcia z języka włoskiego, spotkania z ciekawymi ludźmi oraz liczne wydarzenia umożliwiające poznanie kultury, lokalnej sztuki i zwyczajów mieszkańców regionu. Program przewidywał również możliwość zapoznania się z codziennym życiem typowego włoskiego miasteczka oraz bezpośredni kontakt z mieszkańcami Umbrii.

Po przybyciu do Foligno zostaliśmy zakwaterowani w urokliwym Palazzo Pierantoni, położonym w historycznym centrum miasta. Uczestnicy mieszkali w pokojach jedno- i dwuosobowych, a dogodne położenie obiektu umożliwiało łatwy dostęp do miejsc, w których odbywały się zajęcia i spotkania przewidziane w programie.

Pierwszy dzień pobytu upłynął przede wszystkim na podróży oraz zakwaterowaniu. Był to również czas pierwszych spacerów po mieście i zapoznawania się z atmosferą Foligno. Rozpoczęcie Erasmus+ było początkiem wyjątkowej przygody, podczas której uczestnicy Uniwersytetu Trzeciego Wieku Politechniki Warszawskiej mieli możliwość rozwijania kompetencji językowych, poznawania kultury Włoch oraz nawiązywania nowych znajomości i międzynarodowych kontaktów.

Pobyt w Umbrii stanowił doskonałą okazję do realizacji idei uczenia się przez całe życie, a także do wymiany doświadczeń i poznawania bogatego dziedzictwa kulturowego Włoch.

Początek strony

18 maja - poniedziałek
Nauka języka włoskiego i zwiedzanie Spello

W drugim dniu programu Erasmus+ nasza grupa uczestniczyła w zajęciach z języka włoskiego i kultury włoskiej, które odbywały się w Centro Studi Città di Foligno. Lekcję prowadziła professoressa Federica, która rozpoczęła spotkanie od przedstawienia się, a następnie zaprosiła wszystkich uczestników do zaprezentowania swoich intencji oraz celów związanych z pogłębianiem znajomości języka włoskiego i kultury Włoch.

Zajęcia przebiegały w przyjaznej i serdecznej atmosferze. Federica uporządkowała naszą wiedzę z zakresu rodzajników określonych oraz zwróciła szczególną uwagę na ich poprawną wymowę. Kolejnym punktem zajęć było omówienie różnic w akcencie graficznym samogłosek włoskich, które wpływają na znaczenie wyrazów. Prowadząca posługiwała się charakterystyczną dla kultury włoskiej gestykulacją, aby w przystępny sposób wyjaśnić niuanse włoskiej wymowy.

Druga część lekcji poświęcona była geografii Włoch. Korzystając z mapy kraju poznawaliśmy podział administracyjny na regiony oraz charakterystyczne miasta i miejsca związane z historią i kulturą Włoch. Szczególną uwagę zwrócono na niezależny status San Marino i Watykanu.

Na zakończenie zajęć każdy z uczestników losował karteczkę z  nazwą znanego zabytku lub atrakcji turystycznej. Zadaniem było wskazanie miejsca jego położenia oraz przedstawienie najważniejszych informacji związanych z historią i kulturą danego regionu. Temat ten miał być kontynuowany podczas kolejnych lekcji.

Po zakończeniu zajęć języka włoskiego udaliśmy się do Spello, nazywanego „miastem kwiatów” (Infiorata di Spello). Do historycznego centrum prowadzi antyczna Porta Consolare. Zwiedziliśmy kościół Santa Maria Maggiore, w którym znajduje się Cappella Baglioni ozdobiona cennymi freskami. Naszą uwagę przyciągnął również gotycki kościół Sant’Andrea oraz starożytna Porta Venere – rzymski łuk będący jednym z symboli miasta. Odwiedziliśmy także kościół San Severino z XII wieku, wzniesiony na ruinach dawnej twierdzy obronnej.

Spacerując wąskimi i zacienionymi uliczkami podziwialiśmy liczne kompozycje kwiatowe zdobiące balkony, okna, tarasy i wejścia do domów. Z opowieści mieszkańców dowiedzieliśmy się, że tradycja dekorowania miasta kwiatami wywodzi się z obchodów święta Bożego Ciała (Corpus Domini). Tworzone z płatków kwiatów dywany przedstawiają motywy religijne oraz różnorodne wzory artystyczne, a Spello wielokrotnie otrzymywało nagrody za estetykę przestrzeni publicznej.

Opuszczaliśmy Spello pełni niezapomnianych wrażeń. Doświadczyliśmy życzliwości mieszkańców i zachowaliśmy w pamięci piękne widoki oraz wyjątkową atmosferę jednego z najpiękniejszych miasteczek Umbrii.

Początek strony

19 maja - wtorek
Rasiglia – „Wenecja Umbrii”

W dniu 19 maja uczestnicy programu Erasmus+ udali się do malowniczej miejscowości Rasiglia, położonej około 18 kilometrów od Foligno, w dolinie rzeki Menotre. Miejscowość usytuowana jest na wysokości 648 m n.p.m. i stanowi jedną z najbardziej charakterystycznych osad regionu Umbrii.

Rasiglia, nazywana obecnie „Borgo dei Ruscelli” lub „Wenecją Umbrii”, zawdzięcza swoją wyjątkowość licznym kanałom wodnym i strumieniom przepływającym przez centrum miejscowości. Od średniowiecza energia wody była wykorzystywana do napędzania młynów i urządzeń tkackich, co przyczyniło się do rozwoju lokalnego przemysłu włókienniczego.

Miasteczko zachowało typowy wygląd średniowiecznej osady umbryjskiej. Najstarsze wzmianki o Rasiglii pochodzą z początku XIII wieku i znajdują się w archiwach opactwa Sassovivo. Ze względu na swoje strategiczne położenie miejscowość odgrywała ważną rolę w handlu pomiędzy Morzem Adriatyckim a Morzem Tyrreńskim. W XIV wieku wzniesiono liczne fortyfikacje mające chronić przebiegające tędy szlaki handlowe. Szczególne znaczenie miała twierdza Rocca dei Trinci, należąca do władców Foligno, umożliwiająca kontrolę nad doliną Menotre.

W kolejnych stuleciach, wraz ze spadkiem znaczenia militarnego, Rasiglia rozwijała się dzięki działalności rzemieślniczej i wykorzystaniu energii wodnej. Powstawały młyny, warsztaty tkackie i zakłady produkcyjne, które przez wiele lat stanowiły podstawę życia gospodarczego mieszkańców.

Podczas wizyty mieliśmy okazję poznać historię miejscowości oraz zapoznać się z tradycyjnymi metodami produkcji i barwienia tkanin. Oglądaliśmy dawne urządzenia wykorzystywane w procesie wytwarzania materiałów, poznając jednocześnie znaczenie rzemiosła dla rozwoju regionu.

Spacerując po urokliwych uliczkach Rasiglii podziwialiśmy kamienne domy, mostki oraz liczne kanały wodne, które nadają temu miejscu niepowtarzalny charakter. Piękno krajobrazu oraz bogata historia sprawiły, że wizyta w Rasiglii pozostawiła wśród uczestników wiele niezapomnianych wspomnień i pozwoliła jeszcze lepiej poznać dziedzictwo kulturowe Umbrii.

Początek strony

20 maja - środa
Montefalco i Bevagna – perły Umbrii

W dniu 20 maja uczestnicy programu Erasmus+ odwiedzili dwa niezwykle urokliwe miasta Umbrii – Montefalco i Bevagnę, które zachwyciły nas swoim bogatym dziedzictwem historycznym, artystycznym oraz niepowtarzalną atmosferą.

Pierwszym punktem programu było Montefalco, położone około 12 kilometrów na południowy zachód od Foligno. Miasto, nazywane często „balkonem Umbrii”, słynie z malowniczego położenia oraz wspaniałych widoków na okoliczne wzgórza, winnice i gaje oliwne. Szczególną uwagę zwrócił kompleks muzealny mieszczący się w dawnym kościele San Francesco, w którym podziwialiśmy cenne freski Benozza Gozzolego, należące do najważniejszych dzieł sztuki renesansowej regionu.

Montefalco znane jest również z produkcji wyjątkowego wina Sagrantino, cenionego za bogaty smak, intensywny aromat i wysoką zawartość garbników. Tradycje winiarskie są nieodłącznym elementem tożsamości miasta i całego regionu.

Następnie udaliśmy się do Bevagni, jednego z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast Umbrii, którego historia sięga III wieku przed naszą erą. Miasto otoczone jest murami obronnymi i zachowało charakterystyczny układ wąskich uliczek oraz zabytkowych budowli.  Spacerując po historycznym centrum dotarliśmy do Piazza Silvestri, jednego z najpiękniejszych placów średniowiecznych we Włoszech. Przy placu znajduje się romański kościół San Silvestro z 1195 roku, wzniesiony na fundamentach starożytnej krypty. Mieliśmy również okazję podziwiać liczne zabytki świadczące o wielowiekowej historii miasta oraz wyjątkowym znaczeniu Bevagni dla rozwoju regionu.

Okolice miasta porośnięte są winnicami i gajami oliwnymi, z których pochodzą wysokiej jakości wina oraz oliwy, stanowiące ważny element lokalnej tradycji i gospodarki.

Zwiedzanie Montefalco i Bevagni pozwoliło nam lepiej poznać historię, kulturę i sztukę Umbrii. Piękno średniowiecznych miast, bogactwo zabytków oraz niezwykłe krajobrazy pozostawiły wśród uczestników wiele niezapomnianych wspomnień i jeszcze bardziej przybliżyły nam wyjątkowy charakter tego regionu Włoch.

Początek strony

21 maja - czwartek
Città di Castello i tradycje produkcji oliwy w Monterchi

W dniu 21 maja uczestnicy programu Erasmus+ udali się do Città di Castello, jednego z najważniejszych miast północnej Umbrii. Zwiedzanie rozpoczęliśmy od wizyty w Pinacoteca Comunale, gdzie towarzyszyła nam włoska przewodniczka, opowiadająca o historii miasta i zgromadzonych dziełach sztuki w języku włoskim. Dzięki temu mogliśmy doskonalić umiejętność rozumienia ze słuchu oraz poszerzać słownictwo związane ze sztuką i historią.

Przewodniczka przybliżyła nam dzieje rodu Vitelli, który przez wiele lat odgrywał znaczącą rolę w historii miasta. Budowę pałacu zapoczątkował Alessandro Vitelli wraz ze swoją żoną Angelą, pochodzącą z rodu Medyceuszy. Fasada budowli ozdobiona została licznymi symbolami potęgi oraz herbami obu rodów.

Zwiedzając kolejne sale pałacu podziwialiśmy wspaniałe freski przedstawiające motywy zaczerpnięte z mitologii greckiej oraz symbole zodiaku, przypominające o przemijaniu czasu. Szczególne wrażenie wywarły na nas cenne dzieła malarskie, między innymi „Madonna na tronie z Dzieciątkiem” z XIV wieku, a także niezwykły relikwiarz wykonany przez Andreę Pisano, twórcę słynnych drzwi Baptysterium św. Jana we Florencji. Relikwiarz ten stanowi miniaturową kopię mediolańskiej katedry Duomo.

Naszą uwagę przyciągnął również XV-wieczny obraz przedstawiający Chrystusa ze stygmatami, którego spojrzenie zdaje się podążać za widzem niezależnie od miejsca, w którym się znajduje. Podziwialiśmy także dzieło „Śmierć św. Sebastiana” autorstwa Luki Signorellego oraz kopię obrazu Rafaela „Zaślubiny Marii”, z którym związana jest interesująca historia opowiedziana przez przewodniczkę.

Duże zainteresowanie wzbudził Gabinet Alessandra – wyjątkowe pomieszczenie z ukrytymi przejściami i freskami przedstawiającymi słynnych władców starożytności, między innymi Aleksandra Wielkiego i jego konia Bucefała. Przewodniczka przytoczyła również liczne anegdoty związane z życiem właścicieli pałacu. Mieliśmy okazję zobaczyć także nowoczesną jak na tamte czasy łazienkę z kamienną wanną, do której woda doprowadzana była systemem niewielkich otworów. Zwiedzanie zakończyliśmy spacerem po pięknych pałacowych ogrodach.

Po południu odwiedziliśmy Frantoio w Monterchi, gdzie szczegółowo zapoznaliśmy się z procesem przetwarzania oliwek i produkcji oliwy z oliwek. Wysłuchaliśmy interesującego wykładu w języku włoskim na temat znaczenia oliwy dla zdrowia oraz jej roli w diecie śródziemnomorskiej. Uczyliśmy się rozpoznawać walory smakowe i zapachowe różnych gatunków oliwy, poznając zasady profesjonalnej degustacji.

Po degustacji i zakupie lokalnych produktów wróciliśmy do Foligno, bogatsi o nowe doświadczenia i wiedzę na temat jednej z najważniejszych tradycji kulinarnych Włoch.

Początek strony

22 maja - piątek
Nauka języka włoskiego i warsztaty kulinarne – przygotowanie tagliatelle

Przed południem uczestniczyliśmy w kolejnej lekcji języka włoskiego prowadzonej przez Federikę. Uczestnicy, korzystając z karteczek z nazwami słynnych dzieł sztuki i zabytków Włoch wylosowanych na poprzednich zajęciach, przedstawiali informacje na temat wylosowanego obiektu oraz wskazywali jego położenia na mapie Włoch.

Korzystając z mapy kraju opowiadaliśmy, czy mieliśmy już okazję odwiedzić dane miejsce, czy planujemy to zrobić w przyszłości, a także dzieliliśmy się swoimi wrażeniami z wcześniejszych podróży. Następnie pracowaliśmy w parach, rozmawiając na temat zabytków, miast i regionów związanych z wylosowanymi obiektami.

Lekcja była doskonałą okazją do wymiany informacji historycznych i geograficznych dotyczących Włoch oraz włoskiej sztuki. Federica na bieżąco korygowała nasze wypowiedzi, wyjaśniając zasady gramatyczne oraz poprawne stosowanie przyimków i zaimków. Zajęcia przebiegały w serdecznej atmosferze i pozwalały doskonalić umiejętności komunikacyjne w języku włoskim.

Po południu uczestniczyliśmy w warsztatach kulinarnych, podczas których poznawaliśmy tajniki przygotowywania tradycyjnego włoskiego makaronu tagliatelle. Każdy uczestnik miał własne stanowisko pracy, a zajęcia prowadziła doświadczona miejscowa kucharka, która w języku włoskim wyjaśniła cały proces przygotowania ciasta oraz dobór odpowiednich składników.

Po wyrobieniu ciasta pozostawiliśmy je do odpoczynku, a następnie przystąpiliśmy do przygotowania sosu. Kolejnym etapem było rozwałkowanie ciasta i pokrojenie go na charakterystyczne długie wstążki, typowe dla tagliatelle. Warsztaty zakończyły się wspólną degustacją przygotowanego przez nas dania.

Zajęcia kulinarne odbyły się w przestronnej tawernie, otwieranej jedynie kilka razy w roku podczas ważnych uroczystości i festynów. Wnętrze udekorowane było flagami dzielnic Foligno w związku z przygotowaniami do historycznej rekonstrukcji Quintana, zaplanowanej na 30 maja. Chociaż wydarzenie to odbywało się już po naszym wyjeździe, mogliśmy poczuć atmosferę przygotowań do jednego z najważniejszych świąt miasta.

Warsztaty kulinarne były nie tylko okazją do zdobycia nowych umiejętności, lecz także do bliższego poznania włoskich tradycji, kultury i codziennego życia mieszkańców Umbrii. Wspólna praca i degustacja przygotowanych potraw sprzyjały integracji uczestników oraz pozostawiły wiele miłych wspomnień.

Początek strony

23 maja - sobota
Poznawanie włoskiej kultury i języka – zwiedzanie Asyżu

W dniu 23 maja, w ramach programu Erasmus+, udaliśmy się do Asyżu – miasta znanego na całym świecie jako miejsce związane z życiem św. Franciszka i św. Klary z Foligno pojechaliśmy pociągiem, a następnie miejskim autobusem dotarliśmy do historycznego centrum miasta. w zwiedzaniu towarzyszyła nam włoska przewodniczka Francesca, dzięki czemu mieliśmy możliwość doskonalenia umiejętności rozumienia języka włoskiego ze słuchu oraz poznawania historii miasta bezpośrednio od lokalnej mieszkanki.

Pierwszym punktem programu była Bazylika św. Klary, trzynastowieczny kościół w stylu gotyckim, w którym znajduje się oryginalny krucyfiks z San Damiano oraz krypta z ciałem św. Klary, założycielki zakonu klarysek. Następnie odwiedziliśmy kościół Chiesa Nuova, wybudowany w 1615 roku w miejscu dawnego domu rodzinnego św. Franciszka. Mogliśmy zobaczyć między innymi pomieszczenie, w którym św. Franciszek został uwięziony przez swojego ojca po rozdaniu majątku ubogim i przeznaczeniu pieniędzy na odbudowę kościoła.

Kolejnym etapem zwiedzania był Piazza del Comune, przy którym znajduje się doskonale zachowany portyk świątyni Minerwy z i wieku p.n.e., składający się z sześciu kolumn w stylu korynckim. Obecnie w tym miejscu mieści się kościół Santa Maria sopra Minerva. Przy placu znajduje się również Palazzo dei Priori, będący obecnie siedzibą władz miasta.

Początek strony

24 maja - niedziela
Dzień wolny – odkrywanie uroków Umbrii i zwiedzanie Perugii

Dzień 24 maja był dniem wolnym od zajęć dydaktycznych i warsztatów przewidzianych w programie Erasmus+. Uczestnicy wykorzystali ten czas na indywidualne poznawanie regionu Umbrii oraz odpoczynek po intensywnych dniach wypełnionych nauką i zwiedzaniem.

Część grupy udała się do Perugii – stolicy regionu Umbrii, słynącej z bogatej historii, średniowiecznej architektury oraz licznych zabytków. Spacerując po historycznym centrum miasta mieliśmy okazję podziwiać charakterystyczną kamienną zabudowę, malownicze uliczki oraz wspaniałe panoramy rozciągające się z punktów widokowych. Zwiedziliśmy głęboką na 34 metry studnię Etrusków i podziwialiśmy fresk namalowany przez Rafaela.

Podczas zwiedzania odwiedziliśmy najważniejsze miejsca miasta, między innymi okolice Piazza IV Novembre oraz Palazzo dei Priori, będącego jednym z najcenniejszych zabytków Perugii. Wspólne spacery były okazją nie tylko do poznawania historii i architektury miasta, ale również do integracji uczestników i praktycznego wykorzystania znajomości języka włoskiego w codziennych sytuacjach.

Wolny czas pozwolił nam również na bliższy kontakt ze sztuką i przyrodą. Podziwialiśmy dzieła sztuki, zarówno te związane z dziedzictwem historycznym regionu, jak i współczesne instalacje artystyczne. Nie zabrakło także chwil relaksu wśród zieleni i podziwiania malowniczych krajobrazów Umbrii.

Początek strony

25 maja - poniedziałek
Nauka języka włoskiego i warsztaty taneczne

Przed południem uczestniczyliśmy w kolejnych zajęciach języka włoskiego, podczas których doskonaliliśmy umiejętności komunikacyjne oraz poszerzaliśmy zasób słownictwa. Lekcje miały charakter praktyczny i konwersacyjny, dzięki czemu mogliśmy coraz swobodniej porozumiewać się w języku włoskim. Ćwiczenia wykonywane w parach i grupach sprzyjały aktywnemu uczestnictwu wszystkich słuchaczy oraz pozwalały utrwalać poznane wcześniej zagadnienia gramatyczne.

Część grupy udała się do Perugii – stolicy regionu Umbrii, słynącej z bogatej historii, średniowiecznej architektury oraz licznych zabytków. Spacerując po historycznym centrum miasta mieliśmy okazję podziwiać charakterystyczną kamienną zabudowę, malownicze uliczki oraz wspaniałe panoramy rozciągające się z punktów widokowych. Zwiedziliśmy głęboką na 34 metry studnię Etrusków i podziwialiśmy fresk namalowany przez Rafaela.

Podczas zwiedzania odwiedziliśmy najważniejsze miejsca miasta, między innymi okolice Piazza IV Novembre oraz Palazzo dei Priori, będącego jednym z najcenniejszych zabytków Perugii. Wspólne spacery były okazją nie tylko do poznawania historii i architektury miasta, ale również do integracji uczestników i praktycznego wykorzystania znajomości języka włoskiego w codziennych sytuacjach.

Wolny czas pozwolił nam również na bliższy kontakt ze sztuką i przyrodą. Podziwialiśmy dzieła sztuki, zarówno te związane z dziedzictwem historycznym regionu, jak i współczesne instalacje artystyczne. Nie zabrakło także chwil relaksu wśród zieleni i podziwiania malowniczych krajobrazów Umbrii.

Pozostali uczestnicy zdecydowali się na spokojniejsze spędzenie dnia, odkrywając uroki Foligno i jego najbliższych okolic. Spacerując po mieście mogli lepiej poznać codzienne życie mieszkańców oraz atmosferę typowego włoskiego miasteczka.

Dzień wolny był okazją do odpoczynku, samodzielnego poznawania kultury i historii regionu oraz utrwalania zdobytych wcześniej umiejętności językowych. Pozwolił również na chwilę wytchnienia przed kolejnymi zajęciami i wydarzeniami zaplanowanymi w ramach mobilności Erasmus+.

Początek strony

26 maja - wtorek
Tradycyjny haft umbryjski – poznawanie lokalnego rękodzieła

Tego dnia o godzinie 10.00 w „Centro Studi Foligno” spotkaliśmy się z mistrzynią haftu, panią Raffaellą Bartolucci, która przybliżyła nam jego historię, wywodzącą się z okolic Asyżu. Tradycyjny haft asyski to prosta technika geometryczna. Od 1200 roku praktykowano go w klasztorach, a kobiety z rejonu Asyżu podtrzymują tę tradycję do dziś. Obecnie wzory odwzorowuje się na papierze w kratkę, a następnie przenosi na płótno — z precyzją i kunsztem. Zazwyczaj są to kontury zwierząt i kwiatów wykonywane czarną nicią, natomiast tło haftuje się kolorem niebieskim lub rdzawym.

Mistrzyni zaprezentowała nam swoje piękne wyroby, między innymi obrusy, poduszki, torebki i bieżniki. Podjęła również próbę nauczenia nas prostego ściegu. Każdy z nas otrzymał kartkę z prostym wzorem, skrawek materiału, igłę oraz niebieską i czarną nić. Było zabawnie — i daliśmy radę!

Po południu spotkaliśmy się z przewodniczką, która przybliżyła nam średniowieczną historię Foligno. To dla nas miejsce szczególne, ponieważ właśnie tu, w Ostello Pierantoni, mieszkaliśmy przez cały pobyt we Włoszech. Bogatą historię miasta poznawaliśmy zresztą każdego dnia, spacerując jego średniowiecznymi uliczkami.

W słoneczne popołudnie przewodniczka opowiedziała nam w języku włoskim o dziejach głównego placu — Piazza della Repubblica — który od średniowiecza jest sercem miasta i centrum życia jego mieszkańców. Przy placu znajdują się najważniejsze średniowieczne budowle Foligno, takie jak katedra św. Felicjana (Duomo di San Feliciano) z XII wieku, dedykowana patronowi miasta. Obok wznosi się Palazzo Trinci — imponujący pałac z XIV wieku, z czasów, gdy miasto należało do rodu Trinci — obecnie siedziba Muzeum Miejskiego, które zwiedziliśmy, podziwiając m.in. cenne freski. Po przeciwnej stronie katedry stoi Palazzo Comunale (obecnie ratusz), budowla z 1439 roku.

Warto wspomnieć także o Palazzo Orfini — siedzibie drukarni, w której w 1472 roku wydrukowano pierwsze wydanie „Boskiej Komedii” Dantego. Foligno słynie również jako miejsce, w którym około 1206 roku św. Franciszek z Asyżu sprzedał sukno ze składu swojego ojca, a uzyskane pieniądze chciał przeznaczyć na odbudowę kościoła — wydarzenie to zapoczątkowało jego drogę ku życiu w ubóstwie (samego publicznego wyrzeczenia się majątku dokonał później w Asyżu, przed biskupem). Z kolei miłośnicy sztuki współczesnej mogą podziwiać słynną „Calamita Cosmica” Gino De Dominicisa w dawnym kościele Świętej Trójcy (Trinità dell’Annunziata).

Foligno to ten punkt na mapie, z którego każdego dnia wyruszaliśmy na spotkanie ze wspaniałą średniowieczną kulturą regionu Umbria.

Początek strony

27 maja - środa
Nauka języka włoskiego i integracja z lokalnymi seniorami, Dzień Polski

Przed południem uczestniczyliśmy w kolejnych zajęciach języka włoskiego, podczas których doskonaliliśmy umiejętności komunikacyjne oraz utrwalaliśmy poznane wcześniej zagadnienia gramatyczne i słownictwo. Lekcje miały charakter praktyczny i konwersacyjny, dzięki czemu mogliśmy coraz swobodniej posługiwać się językiem włoskim w codziennych sytuacjach.

W czasie zajęć wykonywaliśmy ćwiczenia w parach i małych grupach, rozwijając umiejętność prowadzenia rozmów oraz doskonaląc poprawność językową. Przyjazna atmosfera sprzyjała aktywnemu uczestnictwu wszystkich słuchaczy, a prowadzące na bieżąco wyjaśniały pojawiające się wątpliwości i korygowały nasze wypowiedzi.

Seniorzy z Foligno przedstawili nam prezentację dotyczącą działalności w Centro Studi Città di Foligno, natomiast nasza grupa zorganizowała „Dzień Polski”

Pani Laura Neirotti przedstawiła jak się odbywają zajęcia dla seniorów na UWT na Politechnice Warszawskiej, opowiedziała o naszej uczelni i zachęciła seniorów aby odwiedzili nasz kraj.

Następnie nasza koleżanka pani Maria Jachimczuk, która jest przewodnikiem, przedstawiła w języku włoskim zalety Polski, zachęcając obecnych do zwiedzenia różnych regionów naszego kraju:

• dużych miast takich jak: Warszawa, Kraków, Gdańsk, Wrocław, Poznań,
• malowniczych regionów górskich, jezior oraz morza bałtyckiego.

Seniorzy włoscy otrzymali ulotki, pocztówki, foldery zachęcające do przyjazdu do Polski i zwiedzenia naszego pięknego kraju.

Po prezentacji zaprosiliśmy Włochów na poczęstunek, składający się przysmaków przywiezionych z Polski i rozdaliśmy drobiazgi takie jak smycze, breloczki, magnesy, wycinanki, talerzyki, które będą przypominać lokalnym seniorom nasze spotkanie.

Wspólne rozmowy i spotkania przy stolikach pozwoliły przełamać bariery językowe i kulturowe. Bezpośrednie kontakty z włoskimi seniorami umożliwiły nam praktyczne wykorzystanie znajomości języka włoskiego oraz lepsze zrozumienie zwyczajów i stylu życia mieszkańców regionu.

Spotkanie przebiegało w radosnej atmosferze i stało się doskonałym przykładem realizacji idei aktywnego starzenia się oraz uczenia się przez całe życie. Dzięki wzajemnej życzliwości i otwartości mogliśmy przekonać się, że niezależnie od wieku i pochodzenia można budować trwałe relacje oparte na szacunku, przyjaźni i wspólnych europejskich wartościach.

Integracja z lokalną społecznością była jednym z najcenniejszych doświadczeń całej mobilności Erasmus+, pozostawiając wśród uczestników wiele pięknych wspomnień oraz poczucie wspólnoty i wzajemnego zrozumienia.

Początek strony

28 maja - czwartek
Powrót do Polski i zakończenie programu Erasmus+

Ostatni dzień pobytu w Umbrii rozpoczęliśmy od pakowania bagaży oraz pożegnania z Foligno, które przez dwa tygodnie było miejscem naszej nauki, spotkań i poznawania włoskiej kultury. Był to czas podsumowań, wspomnień i refleksji nad doświadczeniami zdobytymi podczas mobilności Erasmus+.

Po opuszczeniu miejsca zakwaterowania udaliśmy się autokarem do Rzymu. Podczas podróży mieliśmy jeszcze okazję podziwiać malownicze krajobrazy środkowych Włoch oraz wspominać najciekawsze wydarzenia minionych dni. Rozmowy uczestników pełne były wspomnień związanych z odwiedzonymi miejscami, warsztatami, lekcjami języka włoskiego oraz spotkaniami z mieszkańcami Umbrii.

Po przybyciu na lotnisko w Rzymie odbyliśmy odprawę, a następnie samolotem wyruszyliśmy w drogę powrotną do Warszawy. Widoki miast i dróg obserwowane z pokładu samolotu stanowiły symboliczne zakończenie naszej włoskiej przygody.

Mobilność Erasmus+ w Foligno była dla wszystkich uczestników wyjątkowym doświadczeniem. Przez dwa tygodnie mieliśmy możliwość doskonalenia znajomości języka włoskiego, poznawania historii, sztuki i tradycji Umbrii oraz uczestniczenia w licznych warsztatach i spotkaniach integracyjnych. Program umożliwił nam także nawiązanie nowych znajomości i wymianę doświadczeń z mieszkańcami regionu.

Pobyt we Włoszech był doskonałym przykładem realizacji idei uczenia się przez całe życie. Zdobyte doświadczenia, wiedza i wspomnienia pozostaną z nami na długo, stanowiąc inspirację do dalszej aktywności, rozwijania zainteresowań oraz uczestnictwa w kolejnych projektach międzynarodowych.

Powrót do Polski zakończył niezwykłą podróż, która na zawsze pozostanie w pamięci uczestników jako czas pełen nowych doświadczeń, przyjaźni i niezapomnianych przeżyć.

Początek strony

Podsumowanie mobilności Erasmus+ we Włoszech

Dwutygodniowa mobilność edukacyjna w ramach programu Erasmus+ była dla uczestników Uniwersytetu Trzeciego Wieku Politechniki Warszawskiej wyjątkowym i niezwykle wartościowym doświadczeniem. Pobyt w Foligno umożliwił nie tylko doskonalenie znajomości języka włoskiego, lecz także bezpośrednie poznanie kultury, historii i tradycji regionu Umbrii.

Codzienne używanie języka włoskiego w praktyce pozwoliło uczestnikom rozwijać kompetencje komunikacyjne, poszerzać zasób słownictwa oraz przełamywać bariery związane z posługiwaniem się językiem obcym. Nauka odbywała się w przyjaznej atmosferze i była ściśle związana z poznawaniem historii, geografii i sztuki Włoch.

Istotnym elementem programu były liczne wycieczki edukacyjne, dzięki którym uczestnicy mogli odwiedzić najpiękniejsze miasta Umbrii, takie jak Spello, Rasiglia, Montefalco, Bevagna, Città di Castello, Perugia oraz Asyż. Bezpośredni kontakt z zabytkami, dziełami sztuki i wyjątkowymi krajobrazami regionu pozwolił lepiej zrozumieć bogactwo włoskiego dziedzictwa kulturowego.

Ważną część mobilności stanowiły również warsztaty praktyczne. Uczestnicy poznawali tajniki tradycyjnej kuchni włoskiej, ucząc się przygotowywania makaronu tagliatelle, odkrywali piękno regionalnego haftu umbryjskiego, uczestniczyli w zajęciach tanecznych oraz poznawali proces produkcji oliwy z oliwek. Dzięki tym doświadczeniom mogli bezpośrednio zetknąć się z codziennym życiem mieszkańców Umbrii oraz ich wielowiekowymi tradycjami.

Szczególnie cennym doświadczeniem okazały się spotkania z lokalną społecznością oraz integracja z włoskimi seniorami. Wspólne rozmowy, wymiana doświadczeń, uczestnictwo w lokalnych wydarzeniach, procesjach i wzajemna życzliwość pozwoliły nawiązać nowe znajomości i przekonać się, że niezależnie od wieku i pochodzenia można budować trwałe relacje oparte na wzajemnym szacunku i wspólnych europejskich wartościach.

Mobilność Erasmus+ była doskonałym przykładem realizacji idei uczenia się przez całe życie. Uczestnicy nie tylko zdobyli nową wiedzę i umiejętności, lecz także rozwinęli swoje zainteresowania, poszerzyli horyzonty oraz wzbogacili się o niezapomniane przeżycia i doświadczenia.